Katarzyna Wielka i Potiomkin

Udostępnij ten post

Po książkę ,, Katarzyna Wielka i Potiomkin'' sięgnęłam za sprawą jej autora. Brytyjski historyk Simon Sebag Montefiore prowadził trzyodcinkowy serial dokumentalny pt: ,,Jerozolima", a robił to w taki sposób, że postanowiłam sięgnąć po jego książki. Zaczęłam od biografii Potiomkina, bo to właśnie jemu autor poświęca tę książkę, choć właściwie Katarzyna odgrywa w niej praktycznie równorzędną rolę. No cóż, w końcu bez niej nie byłoby głównego bohatera, a raczej nie zaistniałby bez niej na kartach historii.

W naszym kraju, kim była Katarzyna Wielka wyjaśniać nie trzeba. Grigorij Potiomkin nie ma aż tyle szczęścia. Dzięki historycznym zawirowaniom kojarzymy to nazwisko bardziej z pancernikiem jego imienia, który zapoczątkował (przynajmniej symbolicznie) ciąg zdarzeń prowadzących do rewolucji październikowej. 
W mojej głowie przez wiele lat nazwisko Potiomkin pozostawało w dziwnej relacji z obrazem Lenina ze szkolnych gazetek ściennych, wywieszanych z okazji rocznicy rewolucji. Głowy, w której łysinę i oczy ukradkiem na przerwach wbijało się szpilki.
Historia doprawdy bywa przewrotna i tak książę, współtwórca potęgi carskiej Rosji, ,,użyczył'' imienia komunistycznej propagandzie. 
Wróćmy jednak do naszego bohatera, który jest niezbitym dowodem na to, że zwrot ,,kariera przez łóżko'' nie odnosi się tylko do kobiet. Książę taurydzki i feldmarszałek Rosji Grigorij Potiomkin zaczynał nader skromnie, jako syn niezbyt bogatego szlachcica i oficer w gwardii cesarskiej. Odznaczał się ponoć nieprzeciętną urodą, czarem i inteligencją. Patrząc na portrety, osobiście obstawiam zdecydowanie czar i inteligencję. 
Grigorij Potiomkin. Źródło: Wikipedia

W czasie zamachu stanu w 1762 roku poparł Katarzynę przeciwko jej mężowi Pawłowi III. Od tej pory znajdował się w orbicie łask cesarzowej, wreszcie w 1774 roku nawiązał z nią romans i został oficjalnym faworytem. Podobno wzięli nawet sekretny ślub.
Autor chętnie przytacza w swojej książce fragmenty korespondencji opisywanych osób dzięki temu możemy lepiej poznać tych ludzi i łączące ich relacje. Oto fragment listu carycy do Potiomkina z początków ich romansu:
,,Mój drogi, jakież nonsensy wygadywałeś wczoraj. Czas jaki spędzam z Tobą, jest taki szczęśliwy. Spędziliśmy wspólnie cztery godziny, nuda zniknęła, a ja nie chcę się z Tobą rozstawać. Mój drogi, mój przyjacielu, tak bardzo Cię kocham: jesteś taki przystojny, taki zręczny,  taki radosny, taki mądry: gdy jestem z Tobą nie interesuje mnie świat. Nigdy nie byłam taka szczęśliwa."
Z kart książki wyłania się obraz Katarzyny II jako, w gruncie rzeczy, niepoprawnej romantyczki, nieustannie poszukującej miłości, uwielbiającej stan zakochania. 
Gorący romans Katarzyny i Potiomkina trwa krótko, ale ich związek trwać będzie nieprzerwanie do jego śmierci. Książę do końca swoich dni będzie najważniejszą osobą w państwie, zaraz po cesarzowej. Tych dwoje ,,nadawało na tej samej fali''. Intelekt, zmysł polityczny i poczucie humoru to wszystko sprawiało, że doskonale się rozumieli. Mimo licznych romansów obojga, ich partnerska relacja jako przyjaciół i ludzi władzy nie ulega osłabieniu.
Simon Sebag Montefiore stworzył bardzo dobrą książkę. To nie jest sucha, obfitująca w daty biografia księcia Potiomkina z Katarzyną w tle. To interesujący obraz epoki i ludzi, którzy w niej żyli. Autor nie stroni od sportretowania innych osób niż dwójka głównych bohaterów:
,,Nawet wątpliwe rozrywki na dworze Elżbiety przesiąknięte były walką o wpływy polityczne i obawą przed kaprysami carskimi: kiedy caryca nie mogła usunąć pudru ze swoich włosów i musiała ogolić głowę, rozkazała, by wszystkie damy ogoliły również swoje. Kobiety ze łzami w oczach wypełniły rozkaz. Zazdrosna o urodę pewnej damy, pocięła jej wstążki nożyczkami, dwóm innym obcięła loki."

Przystępny język i lekki styl autora czynią tę lekturę wciągającą. Mimo sporych rozmiarów książkę czyta się szybko i to z dużą przyjemnością. Rzuca ona również światło na relacje I Rzeczypospolitej z Rosją w okresie rozbiorów. Polecam ją wszystkim nie tylko miłośnikom historii. Ja na pewno sięgnę po inne książki tego autora. W moich planach czytelniczych znajduje się ,,Jerozolima. Biografia".

Na koniec kilka słów o samym wydaniu. Zdecydowanie jak na taką pokaźną gabarytowo pozycję, miękka okładka jest stanowczo zbyt miękka i łatwo się niszczy.

 Informacje o książce:
 Tytuł: Katarzyna Wielka i Potiomkin
 Autor: Simon Sebag Montefiore
 Tłumaczenie: Barbara Bażyńska-Chojnacka, Piotr Chojnacki, Władysław Jeżewski
 Wydawnictwo: Magnum
 Rok wydania:  Warszawa 2013
 Liczba stron: 745
  




Brak komentarzy :

Prześlij komentarz